هم رسان: بیش از 15 سال پیش، مطالعه ی داده های مربوط به بیماران کلیوی مزمن و تحت درمان همودیالیز موارد عجیبی را نشان داد. طبق چندین بار مطالعه این بیماران، نرخ مرگ و میر در بیماران دارای اضافه وزن یا تقریباً چاق در مقایسه با افرادی که وزن نرمالی داشتند بسیار کمتر بود. این پدیده پارادوکس چاقی نامیده شد و دانشمندان بیش از یک دهه به دنبال آن هستند که علت این پدیده را پیدا کنند. نتایج چندین مطالعه ی جدید که اخیراً در کنگره اروپا در رابطه با چاقی ارائه شده است اطلاعات جدیدی را به فرضیه ی پارادوکس چاقی افزوده است و ارتباطات عجیبی میان چاقی و میزان بقا در شرایط مختلف را نشان می دهد.

به گزارش پایگاه خبری هم رسان و به نقل از نیواطلس، اولین مطالعه بر روی بیماران عفونی بستری در بیمارستان انجام شده است. بررسی 18 هزار بیمار بستری در دانمارک به مدت 4 سال نشان داد، طی 90 روز پس از ترخیص از بیمارستان، بیماران دارای وزن طبیعی در مقایسه با بیماران دارای اضافه وزن و چاقی احتمال مرگ و میر بیشتری داشتند.
دو مطالعه ارائه شده ی دیگر در این کنگره میزان مرگ و میر بیماران بستری به علت سپسیس (نوعی بیماری عفونی) و ذات الریه را مورد بررسی قرار داده بودند. در هر دو مطالعه داده های مربوط به بیش از 1000 بیمار بستری در بیمارستان های ایالات متحده بررسی شده بود.
مطالعه ی داده های مربوط به 1,690,760 بیمار مبتلا به ذات الریه که در بیمارستان بستری شده بودند نشان می داد که احتمال مرگ بیماران چاق و دارای اضافه وزن در این شرایط در مقایسه با بیماران دارای وزن طبیعی حدود 20 تا 30 درصد کمتر است. جمع آوری اطلاعات مربوط به 3.7 میلیون بیمار مبتلا به سپسیس نیز نشان می داد که بیماران چاق و دارای اضافه وزن در مقایسه با بیماران با وزن طبیعی حدود 20 درصد شانس بیشتری برای زنده ماندن داشتند.

آخرین مطالعه تنها بر روی 26 بیمار صورت گرفت اما فرضیه ی بالقوه و به خصوصی را مورد بررسی قرار داده بود که می تواند به توضیح علت پارادوکس چاقی کمک کند. در این مطالعه، میزان تحلیل عضلات بیماران بستری با یک بیماری حاد در بخش مراقبت های ویژه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج مطالعه 26 بیمار مذکور نشان داد گروه چاق در مقایسه با گروه سالم تحلیل عضلانی متفاوتی داشتند.
فرضیه دانشمندان این است که با وارد شدن بدن بیمار به یک مرحله ی حاد بیماری ، بدن وارد حالتی به نام “کاتابولیسم فوق العاده ” می شود. در این حالت، بدن به سرعت به دنبال سوخت اضافی برای تولید انرژی در اندام های حیاتی می شود. این حالت اغلب موجب تحلیل عضلانی می شود چرا که در آن بدن برای تولید انرژی از بافت های عضلانی استفاده می کند.
نتایج مطالعه اخیر نشان می دهد که بیماران چاق در این حالت در مقایسه با بیماران غیر چاق نرخ تحلیل عضلانی کندتری دارند و همچنین شاخص کیفیت عضلات در آن ها بالاتر است. در نتیجه ، محققین این مطالعه می گویند:” به نظر می رسد بیماران چاق و مبتلا به یک بیماری حاد از شاخص کیفیت عضلانی بالاتری نسبت به افراد غیر چاق برخوردار هستند و این مسئله هنگام پذیرش در بخش مراقبت های ویژه با سونوگرافی اندازه گیری شده است. همین مسئله ممکن است یک سپر محافظتی متابولیک را ایجاد کند که به عنوان “پارادوکس چاقی ” شاخته می شود.
در هیچ یک از مطالعه های مذکور، دستورالعمل های کلی برای تغییر شاخص توده بدنی سالم را نشان نمی دهد، چراکه همچنان داده های بسیار زیادی وجود دارد که نشان می دهد چاقی با افزایش خطر ابتلا به تعدادی از بیماری ها ارتباط مستقیم دارد. اما، نتایج پارادوکس چاقی همچنان در برخی از مطالعات تجربی مشاهده می شود و همچنان توضیحی امیدوارکننده ای برای علت های مرتبط ارائه نشده است.
«دیوید کارسلیک » از دانشگاه بریستول می گوید:” این مطالعات جدید اساساً علت ارتباط بین چاقی و میزان بقای بیشتر برای شرایط خاص را نشان نمی دهند بلکه نشان دهنده ی این موضوع هستند که ممکن است عوامل متعددی باعث ایجاد این نتایج متناقض شوند.

یک، عوامل بررسی نشده ای مانند سیگار کشیدن یا دیگر بیماری ها هر دو می توانند موجب کاهش شاخص توده ای بدن و افزایش مرگ و میر شوند. محققان این مطالعات گام هایی را برای تطبیق این موضوع برداشته اند اما با روش های انتخابی آنها هرگز نمی توان به آمار کاملی دست یافت. دو، ممکن است بیماران چاق و یا دارای اضافه وزن مبتلا به سپسیس، عفونت یا ذات الریه با سرعت بیشتری در بیمارستان بستری شوند. اتکا به تجزیه و تحلیل مطالعاتی که تنها روی گروه خاصی از بیماران انجام شده است ریسک بزرگی است و در این مورد می تواند این تصور را ایجاد کند که شاخص توده ی بدنی بالا می تواند مفید باشد.”
مطالعات دیگر نیز نشان می دهد که بررسی چاقی با شاخص توده ی بدن می تواند نتایج مبهم و نادرستی را به همراه داشته باشد.
«آنِ پیترز» از دانشگاه دیکین عقیده دارد، مجلات علمی باید از پذیرش مقالاتی که در رابطه با پارادوکس چاقی به دلیل ارتباط بین شاخص توده بدنی و مرگ و میر هستند پرهیز کنند چراکه ممکن است این باور غلط را در افراد ایجاد کند که چاقی می تواند مفید باشد.
علی رغم مطالعات جدید و از سر گیری بحث ها در رابطه با پارادوکس چاقی، هیچ یک از پزشکان و محققان نمی گویند که افزایش وزن شانس بقا را در برخی از بیماری ها افزایش می دهد. در واقع هر گونه ارتباط مثبت بین چاقی و شانس بقا در شرایط خاص با وجود حجم زیاد اطلاعات در رابطه با ارتباط چاقی و ابتلا به بیماری ها بی تاثیر می شود.
مطالعات مذکور در حال حاضر به چاپ نرسیده اند و همچنان در حال بررسی هستند و هم اکنون تنها در کنگره اروپا در رابطه با چاقی در وین ارائه شده است.