هم رسان: دانشمندان دانشگاه کلورادو بولدر آمریکا در مطالعه ای جدید برای اولین بار، نحوه ی تغییر سطح پروتئین های خون در 24 ساعت شبانه روز بر اساس زمان خواب و غذا را مورد مطالعه قرار داده اند. نتیجه ی مطالعه ی این دانشمندان نشان می دهد زمانی که فرد تمام شب را بیدار می ماند ، الگوی عملکردی بیش از 100 پروتئین خون دچار اختلال می شود.

به گزارش پایگاه خبری هم رسان و به نقل از نیواطلس، در سال های اخیر مقالات و مطالعات بسیاری در رابطه با نتایج منفی الگوهای نامنظم خواب و یا کار در شیفت شب بر روی سلامت افراد منتشر شده است. ماه گذشته نتایج یک مطالعه ی مهم بر روی حدود نیم میلیون نفر نشان داد که افراد شب زنده دار در مقایسه با افرادی که زود می خوابند تا 10 درصد بیشتر در معرض خطر مرگ زودرس قرار دارند. در سال 2007 ، آژانس بین المللی تحقیقات سرطان تا آنجا پیش رفت که شیفت های کاری را با توجه به تغییراتی که در ساعت زیستی بدن ایجاد می کردند و به عنوان یک عامل احتمالی سرطان زا طبقه بندی کرد.
در مطالعه جدید ، دانشمندان به بررسی دقیق این موضوع پرداخته اند که چطور کار در شیفت شب می تواند بیان و سطح پروتئین های خاصی از خون را تغییر دهد. 6 مرد شرکت کننده در این مطالعه به مدت 6 روز در یک مرکز تحقیقاتی حاضر شدند و غذا ، خواب و میزان نور دریافتی آنها کنترل می شد. از این افراد هر چهار ساعت یک بار جهت بررسی تغییرات صورت گرفته بر روی الگوی 1129 پروتئین مختلف خون، نمونه ی خونی گرفته می شد.
بعد از دو روز برنامه منظم، شرکت کنندگان در الگوی شبیه سازی شده شیفت کاری شب قرار گرفتند که در آن 8 ساعت در روز می خوابیدند و در تمام طول شب بیدار می ماندند و سپس غذا می خوردند. دانشمندان بعد از این تغییر به سرعت متوجه شدند که چرخه ی طبیعی 24 ساعته بیش از 129 پروتئین خون تغییر کرد.
کریستوفر دپنر سرپرست این تحقیقات می گوید:” بعد از روز دوم به تدریج مشاهده کردیم که سطح پروتئین هایی که به طور طبیعی در روز افزایش پیدا می کردند ، در شب افزایش پیدا کرد و بلعکس.”

پروتئین های مذکور به عنوان عامل مهمی در عملکردهای بیولوژیکی مختلف بدن مرتبط با عملکرد ایمنی، متابولیسم و سرطان به شمار می آیند. در این مطالعه مشخص شد که 30 پروتئین به طور خاص توسط ساعت زیستی بدن تنظیم می شوند و معمولاً بین ساعت 2 و 9 بعد از ظهر افزایش می یابند.
پس از قرار گیری شرکت کنندگان در وضعیت شیفت کاری شب، دانشمندان متوجه افزایش سطح گلوکاگون خون در طول شب شدند. گلوکاگون از 30 پروتئینی است که توسط ساعت زیستی بدن تنظیم می شود و موجب افزایش قند خون می گردد. فرضیه محققان بر این است که این اختلال در عملکرد گلوکاگون می تواند به توضیح اینکه نرخ دیابت در گارگران شیفت شب بالا است، کمک کند.
نمونه ی موثر مشاهده شده ی دیگر در این مطالعه، کاهش فاکتور رشد فیبروپلاست 19 بعد از تغییر الگوی خواب شبانه بود. در مدل های جانوری، این پروتئین خاص به عنوان افزایش دهنده مصرف انرزی و سوخت کالری شناخته شده است. کاهش سطح این پروتئین با یافته های قبلی مطابقت دارد که نشان می دهد در صورت بروز اختلال در ساعت زیستی بدن توانایی سوزاندن کالری در افراد تا 10 درصد کاهش می یابد.
همانند دیگر مطالعات این نتایج از تغییرات ناگهانی در الگوهای شبانه روزی افراد به دست آمده است و مشخص نیست که بدن تا چه میزن می تواند خود را با این تغییرات در طول زمان سازگار کند. گرچه برخی از این اختلالات می توانند به مرور زمان و بعد از یک مدت طولانی ابه حالت عادی بازگردند اما با این وجود مطالعات طولانی بر روی کارگران شیفت شب نشان می دهد که موجب افزایش نرخ بیماری هایی همچون دیابت و سرطان در این افراد می گردد. این مسئله نشان می دهد که بدن انسان تنها می تواند تا حدودی با اختلالات بنیادین روزانه سازگار شود.
این یافته ها می تواند راه حلی برای درمان افرادی که شیفت شب کار می کنند و در معرض خطر ابتلا به دیابت و سرطان قرار دارند، ارائه دهد.
این مطالعه در مجله ” PNAS” منتشر شده است.