هم رسان: علم تنفس بر پایه های کاملاً قدیمی استوار است. طی قرن ها علوم مختلف به ما گفته اند توجه بیشتری به تنفس داشته باشیم زیرا تنفس یکی از مهمترین مواردی که هر روز آن را انجام می دهیم. اما شاید نفس کشیدن که یکی از موارد کاملاً اساسی در زندگی هر شخص است، به راحتی نادیده گرفته می شود. مروری کوتاه بر آخرین مطالب علمی درباره تنفس و مغز و به طور کلی سلامت به ما یادآوری می کند باید توجه بیشتری به این مسئله داشته باشیم.

به گزارش پایگاه خبری هم رسان و به نقل از فوربز، سال هاست موضوع تأثیر کنترل تنفس بر آرمش مغز مطرح شده اما دانشمندان به تازگی به نحوه عملکرد این کنترل دست یافته اند. دانشمندان طی یک مطالعه در سال 2016 به طور تصادفی مدار عصبی در ساقه مغز را کشف کردند که به نظر می رسد نقش مهمی در مکانیسم کنترل مغز و تنفس دارد. این مدار بخشی از قسمتی است که تنظیم کننده تنفس مغز نامیده می شود، چرا که می توان با تغییر ریتم تنفس (آرام، تنفس کنترل شده فعالیت مدار را کاهش می دهد؛ تنفس سریع، تنفس نامنظم فعالیت را افزایش می دهد) کار این مدار را تنظیم کرد که می تواند بر حالت های هیجانی فرد تأثیر بگذارد. نحوه دقیق این کنترل هنوز هم تحت مطالعه و بررسی است، اما علم به این که روشی برای این کار وجود دارد قدم بزرگی به حساب می آید. تمرین های ساده کنترل تنفس مانند روش 8-7-4 می تواند با تنظیم کار این مدار تأثیر و نتیجه خوبی به همراه داشته باشند. آموزش روش 8-7-4 : اعداد در این روش مربوط به شمارش ثانیه هایی می شود که عمل دم، نگه داشتن تنفس و بازدم را انجام می دهید. برای انجام این روش ابتدا در یک موقعیت راحت صاف بنشینید. سپس نوک زبان خود را روی لبه لثه ها، درست پشت دندان های فوقانی جلو قرار دهید. اکنون نفس عمیق بکشید و به آرامی تا 4 شماره از بینی نفس بکشید. دوباره تا 7 شماره نفس خود را نگه دارید. کمی دهان خود را باز کنید، موقعیت زبان خود را حفظ کنید، و نفس خود را با 8 شماره خارج کنید. این مراحل را 4 بار تکرار کنید.

تنفس فشار خون را تنظیم می کند
نفس عمیق بکشید این توصیه ای قابل اطمینان و تاثیرگذار است، مخصوصاً زمانی که در مورد پایین نگه داشتن فشار خون به کار می رود. اگر چه هنوز مشخص نیست که بتوان با تنفس کنترل شده مشکل فشار خون را تحت کنترل در آورد یا نه، محققان معتقدند که تنفس آرام حساسیت بارورفلکس را کاهش می دهد، بارورفلکس مکانیسمی است که فشار خون را از طریق ضربان قلب تنظیم می کند. توجه و انجام تنفس کنترل شده در طول زمان برای پایین آوردن فشار خون و ضربان قلب می تواند باعث کاهش خطر سکته مغزی و آنوریسم مغزی شود و به طور کلی فشار خون را کاهش می دهد که امتیاز بزرگی برای سلامت قلب و عروق است.

شمارش نفس ها می تواند به مناطق کنترل هیجان در مغز کمک زیادی کند
یک مطالعه جدید نشان می دهد که کنترل تنفس با شمارش نفس ها، نواسان ­های نورونی در سرتاسر مغز و مخصوصاً در مناطق مغزی مرتبط با هیجان را تحت تأثیر قرار می دهد. محققان از شرکت کنندگان در این تحقیق خواستند تا تعداد نفس های خود را در دو دقیقه بشمارند، که این کار باعث شد آنها توجه ویژه ای به تنفس خود داشته باشند. در مواردی که آنها تعداد را به درستی شمرده بودند، فعالیت مغز در مناطق مرتبط با هیجان، حافظه و هوشیاری الگوی سازمان یافته تری را در مقایسه با الگوی مشاهده شده در زمان استراحت نشان می دهد. نتایج به دست آمده ابتدائی و مقدماتی است اما این مطلب را اثبات می کند که کنترل تنفس باعث عملکردی عمیق تر و جدی تر در بدن می شود.

ریتم تنفس بر حافظه افراد تأثیر می گذارد
مطالعه ای در سال 2016 برای اولین بار نشان داد که ریتم تنفس فعالیت الکتریکی در مغز ایجاد می کند که میزان یادگیری و حافظه افراد را تحت تأثیر قرار می دهد. بزرگترین اختلاف در این مطالعه این بود که آیا شرکت کنندگان در حال دم یا بازدم هوا هستند و این که آیا آنها از راه دهان تنفس می کنند یا از بینی. شرکت کنندگان در زمانی که از چیزی می ترسیدند، هوا را به داخل ریه فرو می دادند که البته تنها از طریق بینی شان این کار را می کردند. همچنین این شرکت کنندگان در زمان فرو بردن هوا می توانستند موضوعات مهم را به خاطر آورند. محققان بر این باورند که تنفس از طریق بینی می تواند موجب فعالیت الکتریکی بزرگی در آمیگدال یعنی مرکز هیجانات مغز شود که باعث یادآوری اتفاقات ترسناک در زندگی می شود. تنفس همچنین به نظر می رسد که موجب فعالیت بیشتر در هیپو کامپوس می شود که مرکز حافظه است.

تنفس کنترل شده می تواند باعث بالا رفتن سیستم ایمنی بدن و بهبود متابولیسم انرژی شود
اگر چه این مورد یکی از یافته های نظری در این تحقیق است اما با این حال یکی از هیجان انگیزترین یافته ها محسوب می شود. این مطالعه Relaxation Response یا همان تکنیک پاسخ آرام سازی را مورد ارزیابی قرار می دهد که به روش درگیر کردن سیستم عصبی پاراسمپاتیک برای مقابله با پاسخ جنگ و گریز سیستم عصبی در مقابل استرس و فشار اشاره می کند. طبق این نظریه تنفس کنترل شده موجب یک پاسخ پاراسمپاتیک می شود و همچنین ممکن است سیستم ایمنی بدن را بهبود بخشد که یک مزیت بهداشتی است. این مطالعه همچنین پیشرفت هایی را در زمینه متابولیسم انرژی و ترشح بهتر انسولین یافته که منجر به کنترل بهتر قند خون می شود. در صورت درست بودن این یافته، می توان به این نتیجه رسید که تنفس کنترل شده نه تنها راهی برای مقابله با استرس است بلکه روشی با ارزش برای بهبود سلامت کلی است.